• Nguyên tác: Từ Tú Đường (徐秀棠)

Thiên Kê Ấm, còn gọi Sơn Kê Ấm (山鸡壶), là một tác phẩm phục khắc theo mẫu kinh điển của Từ Tú Đường do Triệu Lệ Quyên  thực hiện. Đây là kiểu ấm điêu tố tiêu biểu: một con “sơn kê” lặng lẽ ngồi thấp, thế “muốn bay mà chưa bay”. Phượng quan dựng cụm trên đầu, song dực xòe như đang vỗ, lồng ngực đầy đặn, mỏ nhỏ — tạo hình tròn trịa, đáng yêu. Nhưng toàn bộ lại được tổ chức khéo léo thành ấm trà: mỏ là vòi, cánh vỗ là quai, còn phượng quan là nắp. Vì muốn nhã hóa tên gọi, “Sơn Kê Ấm” thường được gọi là “Thiên Kê Ấm”.

Trên mẫu ấm này, các thủ pháp cần có của điêu khắc đều được triển khai đầy đủ: lông vũ nơi cổ vừa là chi tiết tả thực của tạo hình, vừa trở thành lớp trang trí không thể thiếu trên thân ấm; đối chiếu với mào lông trên đỉnh đầu, làm nổi bật dáng vẻ sinh động và phong cách linh hoạt. Tác phẩm vì vậy không chỉ là một “con vật” dễ thương, mà là một cấu trúc điêu tố có dụng ý rõ ràng, liên kết chặt giữa cơ thể sinh vật và các cấu kiện của ấm trà.

Tư liệu còn dẫn 《Bác Vật Chí》 (《博物志》) với truyền thuyết về “sơn kê”: “Sơn kê có lông đẹp, tự yêu sắc mình, suốt ngày soi bóng nước; mắt hoa thì chết đuối” . Hình ảnh “soi nước thì múa” của một tiểu tinh linh mê đắm vẻ đẹp lông vũ đến cực độ, được tác phẩm mượn làm ý cảnh: một sinh mệnh nhỏ với bộ lông rực rỡ đang trong thế bay múa vươn lên. Tác phẩm vừa diễn tả trọn vẹn một câu chuyện thần thoại đẹp, vừa dùng chính kết cấu thân thể để “hóa” thành ấm, khiến nó trở thành một khí vật vừa thực dụng vừa có tính trưng bày cao

Ở Sơn Kê / Thiên Kê Ấm, có thể thưởng được “hùng tư anh phát” của động vật qua tổng thể điêu tố, cùng những chi tiết tả thực tinh tế “bức thần”. Vì vậy, sắc thái trưng bày của chiếc ấm trong đời sống thường nhật càng đậm; thủ pháp trang trí cũng phức tạp và đa dạng hơn, kéo theo yêu cầu kỹ nghệ cao và độ thách thức lớn trong chế tác. Chính sức tưởng tượng phong phú và độ căng đầy của hình khối hợp lại, tạo nên “sinh mệnh đổi mới” của tác phẩm