“Khắc ngoài lò” (窑外刻画) của ấm tử sa là gì?
“Khắc ngoài lò” là chỉ việc bổ sung khắc họa trên thân ấm sau khi đã nung hoàn chỉnh.
Hiện nay phổ biến ba hình thức:
1. Khắc vi tính (电脑刻画)
2. Khắc laser (激光刻画)
3. Khắc tay bằng máy mài điện (电钻刻画)
1. Khắc vi tính (电脑刻画):
Thông qua phần mềm chỉnh sửa hình ảnh và văn bản trên máy tính để thiết kế kiểu chữ, cỡ chữ, đồ họa và bố cục, rồi truyền tín hiệu tới máy khắc, biến đổi thành xung điện có công suất, điều khiển mô-tơ bước hoặc mô-tơ servo để quay dao khắc tốc độ cao cắt lên bề mặt thân ấm.
2. Khắc laser (激光刻画):
Truyền tín hiệu thiết kế đến máy phát laser, dùng năng lượng tia laser để đốt cháy một phần bề mặt thân ấm, tạo thành hoa văn.
3. Khắc máy mài tay (电钻刻画):
Dùng dụng cụ điện cầm tay giống mỏ hàn điện, gắn đầu mài nhỏ hoặc đá mài, thao tác thủ công, dựa theo bản vẽ dán tạm trên thân ấm để khắc.
Đặc điểm của khắc ngoài lò:
• Vết khắc, vết cháy, vết mài đều là dạng lõm giống nhau, không có khí vận của thư pháp hoặc dao pháp, thiếu đi cảm giác vận lực và tiết tấu.
• Không thể hiện được tốc độ dao, độ nông sâu, rộng hẹp hay sắc cùn của đường khắc.
• Thường bị đánh giá là cứng nhắc, thiếu sinh khí.
Tác hại lớn nhất của khắc ngoài lò là:
• Phá vỡ kết tinh bề mặt thân ấm được hình thành trong quá trình nung, làm giảm khả năng dưỡng trà.