Những loại nguyên liệu tử sa thường thấy có pha thêm ôxít kim loại là gì?

14-11-2025

Trong nguyên liệu chế tác ấm tử sa, việc pha thêm ôxít kim loại nhằm cải biến tính chất của nguyên liệu là điều đã có từ xưa, ví dụ như loại đất Viên Hoa (元青花) chính là sản phẩm có pha thêm ôxít coban.


Một số nguyên liệu tử sa thường thấy có pha thêm ôxít kim loại bao gồm:

Mặc lục nê (墨绿泥), Dân Quốc lục (民国绿): được phối từ Bản Sơn lục nê (本山绿泥) + Bạch nê (白泥) + ôxít crom. Nhiệt độ nung khoảng 1150℃, tỷ lệ co rút sau nung khoảng 15%.

Rau lục nê (菜绿泥): Bản Sơn lục nê + ôxít crom.

Hạnh khâu nê (枣皮泥), Tiết hoa nê (菱黄泥), Xích lân nê (赤鳞泥), Quế hoa nê (桂花泥): phối từ Bản Sơn lục nê + ôxít chì.

Tử cà nê (紫茄泥), Thiết tinh nê (铁星泥): phối từ Tử nê (紫泥) + ôxít mangan.

Hắc thiết sa nê (黑铁砂泥), Ô nê (乌泥): phối từ Tử nê (紫泥) + ôxít mangan + ôxít crom. Nhiệt độ nung khoảng 1130℃, tỷ lệ co rút sau nung khoảng 2%.

Chu sa nê (朱砂泥), Hồng bào nê (红袍泥): phối từ Hồng nê (红泥) + bột sắt đỏ. Nhiệt độ nung khoảng 1040℃, tỷ lệ co rút sau nung từ 45–55%.


Các loại đất đặc biệt này có nền là tử sa, không phải là đất sét thông thường, nên không thuộc loại “hóa công nê” (化工泥).


Đối với ấm tử sa không tráng men, khi pha thêm ôxít kim loại vào nguyên liệu chế ấm thì tỷ lệ này không được vượt quá 2.5%, nếu không, sau một thời gian sử dụng sẽ xuất hiện tình trạng đổi màu trên bề mặt ấm.