Hoa văn trang trí

03-11-2025

“Hoa văn hồi” (回纹) là gì?

“Hồi văn”, còn gọi dân gian là “phú quý không đứt đoạn”, là một dạng hoa văn hình học được phát triển từ hoa văn sấm (雷纹) trên đồ gốm và đồng cổ xưa.
Do được cấu thành từ các đường ngắn ngang dọc uốn khúc, tạo thành hình vuông hoặc hình tròn khép kín, có hình dáng giống chữ “回”, nên gọi là hồi văn.


“Hoa văn sấm” (雷纹) là gì?

“Lôi văn” là hoa văn tạo thành từ các hình vuông, biểu hiện các hiện tượng thiên văn như sấm sét, là một trong những hoa văn đơn giản trên đồ đồng cổ.
Trong sách Thời đại đồ đồng của Quách Mạt Nhược ghi: Gốm cổ được làm bằng tay, thường in vết ngón tay; về sau mô phỏng lại thành hoa văn sấm.

Một dạng khác là nổi lên thành các chấm tròn (nhũ đinh), xếp theo hàng đơn hoặc dạng lưới vuông, mỗi chấm đặt trong ô chéo, lấy hoa văn sấm làm nền trang trí, gọi là:
Hoa văn nhũ đinh trong ô chéo (斜方格乳钉纹)
Hoa văn nhũ đinh sấm (乳钉雷纹)
Hoa văn trăm nhũ sấm (百乳雷纹)

Cuối thời Ân và đầu thời Chu, các chấm nhũ đinh nổi rõ hơn; đầu thời Chu xuất hiện loại có dạng cột trụ.



“Hoa văn mây” (云纹) là gì?

Thời Tần Hán, dưới ảnh hưởng của tư tưởng thần tiên Đạo giáo, xuất hiện loại đường nét trừu tượng và lưu chuyển gọi là vân khí văn.
Nếu có dạng xoắn ốc, thì gọi là vân văn (云纹).

Từ đời Tống – Nguyên – Minh – Thanh, hình thức “vân như ý” (如意云纹) thường được phối hợp với các hình rồng, phượng, dơi, v.v.
“Vân như ý” tượng trưng cho cát tường như ý.



“Hoa văn cỏ xoắn” (卷草纹) là gì?

Sau thời Ngụy Tấn Nam Bắc triều, hoa văn mây dần biến hóa thành hoa văn cỏ xoắn (卷草纹).