Chiếc ấm tử sa này là một tác phẩm hoa khí lấy đề tài tằm trên lá dâu – một hình tượng giàu ý nghĩa văn hóa trong truyền thống nông canh Á Đông. Nghệ nhân Ân Tuấn Phong đã lựa chọn lối thể hiện tả thực sinh động, kết hợp bố cục chặt chẽ và kỹ thuật liền khối, tạo nên một tác phẩm vừa có chiều sâu nghệ thuật vừa có giá trị sử dụng thực tế.
Tạo hình & bố cục
Thân ấm được tạo hình tròn thấp, đôn hậu, toàn bộ bề mặt phủ bởi lá dâu với gân lá nổi rõ, đường nét mềm nhưng có lực, không rườm rà. Các lớp lá được xử lý theo nhịp điệu tự nhiên, giúp thân ấm có chiều sâu không gian, tránh cảm giác phẳng hay nặng khối.
Con tằm được bố trí nổi trên thân và nắp ấm, tạo hình đầy đặn, từng đốt thân rõ ràng, thần thái sinh động nhưng không khoa trương. Trên nắp là lá dâu cuộn, vừa làm núm nắp vừa đóng vai trò trung tâm thị giác, thể hiện khả năng xử lý chi tiết nhỏ trong bố cục lớn của nghệ nhân.
Vòi ấm được tạo hình từ cuống lá, miệng vòi gọn, thu nước tốt; tay cầm uốn cong mềm mại, liền mạch với thân, bảo đảm tính cân bằng khi cầm nắm và rót trà.
Ý nghĩa đề tài Tằm – Dâu
Trong văn hóa truyền thống Trung Hoa và Việt Nam, tằm – dâu là biểu tượng của:
• Lao động cần mẫn
• Sinh trưởng – nuôi dưỡng – tích lũy
• Gốc rễ của văn minh tơ lụa
Hình ảnh con tằm ăn lá dâu mang hàm ý “âm thầm tích lũy, chín muồi rồi hóa sinh”, rất tương đồng với triết lý thưởng trà: chậm rãi, bền bỉ, lấy nội chất làm trọng. Đây là một đề tài mang tính nhân văn và triết lý, thường được giới chơi ấm đánh giá cao.
Chất đất – Chu nê Đại Hồng Bào
Tác phẩm được chế tác từ Chu nê Đại Hồng Bào (朱泥·大红袍泥) – dòng chu nê cao cấp, nổi tiếng bởi:
• Hạt mịn, độ co ngót lớn
• Màu đỏ nâu trầm, ánh dầu tự nhiên sau nung
• Càng dùng càng lên sắc, bề mặt sinh quang
Chu nê Đại Hồng Bào rất kén tay nghề, đặc biệt khó khi làm hoa khí nhiều chi tiết nổi như tằm, gân lá, cuống lá. Việc tác phẩm giữ được hình khối ổn định, chi tiết rõ và bề mặt sạch cho thấy nghệ nhân kiểm soát tốt cả đất – nước – lửa.
Về công năng, chất đất này giúp nước trà thu hương tốt, vị tròn, phù hợp với các dòng trà cần biểu hiện hương rõ như ô long, nham trà, hồng trà.
