Vương Dần Xuân (王寅春, 1897–1977)

Năm 1910, ông bái thợ làm ấm Kim A Thọ (金阿寿) làm thầy, học nghệ chế tác gốm tử sa (紫砂陶艺). Sau 3 năm mãn sư, ông đi tới nhà khách hàng làm thợ chuyên đắp thân ấm (制坯师傅).

Từ năm 1921, vì tay nghề đắp thân ấm đặc biệt xuất sắc, khách hàng Thượng Hải đặt ông làm lâu dài các loại ấm “thủy bình” (水平壶). Ông dùng ấn “阳羡惜阴室王” (Dương Hiện Tích Âm Thất Vương) đóng ở đáy ấm, ấn “寅春” (Dần Xuân) đóng trên thân ấm, nhờ đó mà nổi danh tại Thượng Hải. Về sau, nhà kim thạch – triện khắc ở Thục Sơn là Phan Trĩ Lượng (潘稚亮) khắc tặng ông một quả phương ấn “王寅春”, ông vô cùng trân quý và suốt đời đều dùng ấn này để đóng dưới đáy ấm.

Năm 1934, cửa hiệu Ngô Đức Thịnh (吴德盛) đặt ông chế tạo 300 bộ chậu hoa nhỏ để xuất khẩu ra nước ngoài. Vì thời hạn gấp, ông là người đầu tiên mạnh dạn dùng khuôn để chế tác, nâng cao hiệu suất, tăng tốc độ, hoàn thành đơn hàng đúng hạn.

Năm 1935, ông lên Thượng Hải làm việc cho nhà buôn đồ cổ Long Hoài Hy (龙怀希), chuyên phỏng chế cổ ngoạn tử sa (紫砂古董), nhờ đó có dịp tiếp xúc với nhiều tinh phẩm tử sa đời Minh – Thanh, nhiều lần nghiền ngẫm đặc điểm tạo hình, nghiên cứu phương pháp chế tác, nắm bắt được “hình” và “thần” trong tạo hình của các danh gia tiền bối, và sao chép thành công các tác phẩm của Trần Minh Viễn (陈鸣远), Từ Hữu Tuyền (徐友泉), Trần Quang Minh (陈光明), Trần Tử Kỳ (陈子畦) v.v.

Năm 1937, chiến tranh chống Nhật bùng nổ, Thượng Hải thất thủ, ông không tiếc bỏ lại đồ dùng sinh hoạt, nhưng nhất quyết mang theo các mẫu ấm và bộ dụng cụ đặc chế, những thứ này về sau có ý nghĩa rất lớn đối với việc ông phát huy và mở rộng nghệ nghệ ấm. Sau khi trở về quê, ông vẫn lấy nghề làm ấm làm nghiệp, chế tác bộ 15 món cà phê (15头咖啡具) xuất sang châu Âu, và các dáng ấm洋桶 (dạng “thùng Tây”), 线圆 (tuyến viên, dáng tròn đường chỉ) v.v. xuất sang Thái Lan. Để giải quyết sinh kế, ông còn giúp các lò gốm chế tác nhiều loại ấm trà trung – thấp cấp, đó chính là những chiếc “ấm Dần Xuân” (寅春壶) giá rẻ mà chất lượng cao từng nổi danh một thời (ông thường chỉ dùng một quả ấn, bất kể ấm cao cấp hay bình dân). Trong nhiều năm, ông chủ yếu chế tác ấm cao cấp, từng làm một bộ đồ ăn cao cấp bằng tử sa gồm 96 món (96头紫砂高档餐具), trở thành kỷ lục trong lịch sử.

Năm 1948, ông tham gia Hợp tác xã sản xuất ấm và chum vại Thượng Viên (上袁壶、缸生产合作社). Năm 1956, ông và Ngô Vân Căn (吴云根) mỗi người phụ trách một tổ, làm cán bộ phụ đạo về tạo hình (成型辅导员). Năm 1959 và 1960, ông hai lần được bình chọn là Lao động tiên tiến cấp tỉnh (省劳动模范), từng dẫn dắt hai khóa nghệ徒.

Ông nhiều lần nhận đơn đặt hàng chế tác quà tặng quốc gia cho lãnh đạo mang ra nước ngoài, như bộ “13 đầu cà phê cụ” (13头咖啡具), bộ trà cụ “5 đầu khay mép hoa mai” (5头梅花周盘茶具). Đồng thời sáng tác các kiểu ấm như “Ngọc Lạp ấm” (玉笠壶), “Bát phương chung chung ấm” (八方盅钟壶), “Lục phương lăng hoa ấm” (六方菱花壶), “Văn tỉnh ấm” (纹井壶).

Vương Dần Xuân là nghệ nhân có công phu chế tác tử sa cực kỳ thâm hậu, nổi tiếng vì làm ấm nhiều, nhanh và đẹp. Ấm do ông chế, tạo hình ung dung, hào sảng, dáng dấp ngay ngắn, đường nét vững chãi, bề mặt sáng mịn, hòa hợp; miệng ấm – nắp ấm khít khao, chuẩn xác.

Phong cách kỹ nghệ của Vương Dần Xuân chủ yếu thể hiện ở tạo hình phương khí (方器 – ấm dáng vuông) và cân văn khí (筋纹器 – ấm chia múi, có gân). Ngoài các tác phẩm đã nhắc ở trên, tác phẩm tiêu biểu của ông còn có: “Đồng chung lục phương ấm” (铜钟六方壶), “Hán quân ấm” (汉君壶), “Tiểu Mai Hoa ấm” (小梅花壶), “Cao lưu Kinh chung ấm” (高流京钟壶), cùng nhiều loại chậu hoa, bình hoa, ống cắm hoa… tổng cộng lên đến hơn 60 loại.

Suốt cuộc đời, Vương Dần Xuân đã có cống hiến to lớn cho sự phát triển của công nghệ tử sa, địa vị của ông trong dòng chảy lịch sử tử sa là không thể phai mờ.